{"id":2904,"date":"2024-04-16T17:56:42","date_gmt":"2024-04-16T15:56:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.langelucja.pl\/?p=2904"},"modified":"2024-06-03T17:09:52","modified_gmt":"2024-06-03T15:09:52","slug":"wytanczona-zaloba-ekologiczna-czyli-o-zeszlorocznych-spotkaniach-baletowych-i-o-tym-czy-mozna-wyzatanczyc-wymieranie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.langelucja.pl\/?p=2904","title":{"rendered":"Wyta\u0144czona \u017ca\u0142oba ekologiczna, czyli o zesz\u0142orocznych spotkaniach baletowych i o tym czy mo\u017cna wy[za]ta\u0144czy\u0107 wymieranie?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mia\u0142am o tym napisa\u0107 ju\u017c dawno, ale jak zwykle \u2014 napisa\u0142am w g\u0142owie, czyli przemy\u015bla\u0142am sobie temat, pool\u015bniewa\u0142am siebie w\u0105tkami, kt\u00f3re wybrzmia\u0142y w my\u015blach i tyle. A warto poleci\u0107, zainteresowa\u0107 tym tematem innych, dlatego tym razem postanowi\u0142am zadanie wykona\u0107 jednocze\u015bnie (bo w tamtym czasie mocno we mnie wybrzmiewa\u0142a) przywo\u0142uj\u0105c fragmenty z ksi\u0105\u017cki o p\u0142on\u0105cej przyrodzie Australii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Wreszcie latem 2020 roku przyszed\u0142 rachunek. Dziewi\u0119\u0107 ziej\u0105cych pustk\u0105, martwych zer. I tr\u00f3jka. Trzy miliardy zwierz\u0105t: okaleczonych, sp\u0142oszonych, wyp\u0119dzonych, skazanych na powoln\u0105 \u015bmier\u0107 lub \u017ca\u0142osn\u0105 wegetacj\u0119 daleko od miejsc optymalnie spe\u0142niaj\u0105cych  ich \u017cyciowe wymagania. Zabitych, zag\u0142odzonych, ugotowanych \u017cywcem w norach, uduszonych dymem, \u015bmiertelnie poparzonych, zw\u0119glonych. [&#8230;] Rachunek mo\u017cna by\u0142o rozbi\u0107 na mniejsze porcje: 143 miliony ssak\u00f3w, 180 milion\u00f3w ptak\u00f3w, 51 milion\u00f3w \u017cab, 2,5 miliarda gad\u00f3w&#8230;<\/em>(Drobniak 2021, s. 41).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rok temu wybra\u0142am sobie losowo spektakle\/pokazy, kt\u00f3re chcia\u0142am zobaczy\u0107 w ramach \u0141\u00f3dzkich Spotka\u0144 Baletowych. Wybieram g\u0142\u00f3wnie zagraniczne zespo\u0142y i te bardziej awangardowe, bo klasyk\u0119 to mog\u0119 sobie poogl\u0105da\u0107 w wykonaniu rodzimych tancerek i tancerzy. Poza tym nie jestem a\u017c tak\u0105 koneserk\u0105. Jeden z nich sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech etiud w wykonaniu <a href=\"https:\/\/www.ndt.nl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Nederlands Dans Theater (NDT)<\/a> i nosi\u0142 tytu\u0142 <em><a href=\"https:\/\/www.complicite.org\/work\/figures-in-extinction\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Figures in Extinction [1.0]<\/a><\/em> w choreografii Crystal Pite i\u00a0Simona McBurney. Dwie inne pozosta\u0142y we mnie we fragmentach (<em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=4_kMaFHNzZE\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Gods and Dogs<\/a><\/em> w choreografii Ji\u0159\u00edego Kyli\u00e1na oraz <em><a href=\"https:\/\/www.peepingtom.be\/en\/production\/la-ruta\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">La Ruta<\/a><\/em> w choreografii Gabrieli Carrizo), bo by\u0142y oniryczne, o relacjach mi\u0119dzygatunkowych i o \u015bmierci. Wspaniale by\u0142o ogl\u0105da\u0107 ruch, kt\u00f3ry tak wiele wyra\u017ca\u0142, genialne cia\u0142a totalnie elastyczne i zgrane, bardzo przemy\u015blane scenografie (w <em>La Ruta<\/em> znajduj\u0105 si\u0119 wypchane zwierz\u0119ta), ale by\u0142am w tym zachwycie chyba osamotniona, bo wiele os\u00f3b nie poradzi\u0142o sobie z tym, co prezentowane by\u0142o na scenie. I troch\u0119 si\u0119 temu nie dziwi\u0119, bo moja droga powi\u0105za\u0144 ekologicznych, zwi\u0105zku z Ziemi\u0105 i zaanga\u017cowania w weganizm jest bardzo zaawansowana \u2014 takie tre\u015bci mog\u0105 mnie stymulowa\u0107 entuzjastycznie, ale dla innych b\u0119d\u0105 przygn\u0119biaj\u0105ce. Je\u015bli dodamy do tego przygniataj\u0105c\u0105 i g\u0119st\u0105 muzyk\u0119, trudne czasami do odgadni\u0119cia (dla os\u00f3b spoza ba\u0144ki) skojarzenia \u2014 to by\u0142 trudny wiecz\u00f3r wype\u0142niony wygibasami jakich\u015b r\u00f3\u017cnokolorowych os\u00f3b, do muzyki trudno rozpoznawalnej i na dok\u0142adk\u0119 og\u0142oszony jako hit i klasa sama w sobie, czyli nie wolno krytykowa\u0107. \u015awietnie rozumiem sceptyczne nastawienie os\u00f3b, kt\u00f3re nie do ko\u0144ca wiedzia\u0142y, czy maj\u0105 klaska\u0107, czy wyj\u015b\u0107 i nigdy wi\u0119cej nie wraca\u0107. Uda\u0142o mi si\u0119 nawet us\u0142ysze\u0107 komentarz jednej z os\u00f3b, kt\u00f3ra z min\u0105 zniesmaczonego dziecka powiedzia\u0142a, \u017ce nic z tego nie rozumie, bez sensu to wszystko. To, co dla mnie by\u0142o czystym geniuszem, dla kogo\u015b innego by\u0142o bezsensown\u0105 pl\u0105tanin\u0105 cia\u0142. Rozumiem ten rozd\u017awi\u0119k, bior\u0119 te\u017c na siebie fakt jarania si\u0119 baletem wsp\u00f3\u0142czesnym, bo jako\u015b zawsze zak\u0142ada\u0142am, \u017ce nawet nie potrzebuje wiedzie\u0107, o czym jest spektakl, by m\u00f3c go poczu\u0107. I zasadniczo zastanawia\u0142am si\u0119 od chwili przygaszenia \u015bwiate\u0142, czy da si\u0119 zata\u0144czy\u0107 wymieranie, a mo\u017ce trzeba je WYta\u0144czy\u0107, \u017ceby jako\u015b sobie to pouk\u0142ada\u0107? I przyznaj\u0119, \u017ce z ka\u017cdym gestem mia\u0142am poczucie, \u017ce da si\u0119, \u017ce nale\u017cy to zrobi\u0107, \u017ce ka\u017cdy z nas powinien ten b\u00f3l wyrazi\u0107. B\u00f3l po utraconych, cz\u0119sto nawet nieznanych nam osobnikach, r\u00f3wnie nieznanych gatunk\u00f3w. To mo\u017ce abstrakcyjne i zbyt odleg\u0142e \u2014 te \u015bmierci-nie-nasze \u2014 ale s\u0105 realne. Wydarzaj\u0105 si\u0119, czy mamy tego \u015bwiadomo\u015b\u0107, czy te\u017c nie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Figures in Extinction [1.0] - by Crystal Pite with Simon McBurney (NDT 1 | Dreams 360)\" width=\"960\" height=\"540\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/4ZWzDt4vDLs?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zajawka <em>Figures in Extinction [1.0]<\/em>, youtube.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O <em>Figures in Extinction [1.0]<\/em> Simon McBurney powiedzia\u0142: <em>Tak d\u0142ugo pr\u00f3bowali\u015bmy PO\u0141\u0104CZY\u0106 SI\u0118 PONOWNIE i zostali\u015bmy odci\u0119ci od poczucia bycia \u201edomem\u201d, odk\u0105d opu\u015bcili\u015bmy \u015bwiat zwierz\u0105t i zacz\u0119li\u015bmy tworzy\u0107 t\u0119 ziemi\u0119 na nasz w\u0142asny obraz<\/em>. Rzeczywi\u015bcie, tyle w nas wszystkich uciekania i jednocze\u015bnie g\u0142odu, t\u0119sknoty za wsp\u00f3lnot\u0105, nie w znaczeniu mi\u0119dzyludzkim, a w\u0142a\u015bnie mi\u0119dzygatunkowym. W spektaklu pojawia si\u0119 przys\u0142owiowy bankier \u2014 go\u015b\u0107 w marynarce, kt\u00f3ry m\u00f3wi o pieni\u0105dzach, o potrzebie zarabiania pieni\u0119dzy, o znaczeniu pieni\u0119dzy dla rozwoju&#8230; Ten go\u015b\u0107 to ka\u017cda osoba z tych, kt\u00f3re zbieraj\u0105 kas\u0119, zamiast szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144 i ratowa\u0107 \u015bwiat. Tylko po co mieliby go ratowa\u0107? Po co przejmowa\u0107 si\u0119 jakimi\u015b obcymi, skoro JA jest syte, odgrywa swoj\u0105 szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107. Nie potrzebujemy zaanga\u017cowania, wstydu, \u017calu, smutku, \u017ca\u0142oby. Walczymy ze \u015bmierci\u0105 \u2014 o ironio, z tym jednym, z czym nie powinni\u015bmy nawet walczy\u0107, bo jest nieuniknione, ale&#8230; Ale mogliby\u015bmy zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 tej \u015bmierci, kt\u00f3ra wynika z naszych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poczu\u0142am konieczno\u015b\u0107 powr\u00f3cenia do tego baletu, bo nie jest on cichym szeptem, kt\u00f3ry z czasem si\u0119 wyciera i zanika. S\u0142ysz\u0119 go bardzo dobrze. Widz\u0119 go przed oczami. Czuj\u0119 go w ciele \u2014 bo czucie cia\u0142a czasami wychodzi poza w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci i odbiera ten ruch, kt\u00f3rego samo nie potrafi wykona\u0107, wyczuwa to napi\u0119cie, to po\u0142\u0105czenie, t\u0119 jedno\u015b\u0107. Ten spektakl we mnie si\u0119 zakorzeni\u0142, zwi\u0105za\u0142 z innymi w\u0105tkami \u2014 w\u0105tkami, kt\u00f3re w tym roku od\u017cy\u0142y przy okazji projektu, w kt\u00f3rym bior\u0119 udzia\u0142, a o kt\u00f3rym napisz\u0119 innym razem, gdy b\u0119dzie ju\u017c upubliczniony. \u0141\u0105czy si\u0119 on bardzo z rzuconym przeze mnie has\u0142em weganizacji akademii, kt\u00f3re jak ka\u017cde sformu\u0142owanie powi\u0105zane z weganizmiem wywo\u0142uje agresj\u0119 i oskar\u017cenia o ekoterroryzm, narzucanie swojej woli, wywy\u017cszanie si\u0119, uwa\u017canie, \u017ce jest si\u0119 lepszym i wie si\u0119 lepiej&#8230; Powr\u00f3c\u0119 jeszcze do tego tematu. Dzisiaj zostan\u0119 jeszcze z ta\u0144czeniem wymierania.  <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Australijski rz\u0105d og\u0142osi\u0142, \u017ce oko\u0142o czterystu siedemdziesi\u0119ciu gatunk\u00f3w ro\u015blin oraz sto dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t jeden gatunk\u00f3w bezkr\u0119gowc\u00f3w zosta\u0142o wci\u0105gni\u0119tych na listy gatunk\u00f3w zagro\u017conych wygini\u0119ciem \u2014 po\u015brednio lub bezpo\u015brednio w efekcie po\u017car\u00f3w. [&#8230;] skala apokalipsy w \u015bwiecie owad\u00f3w jest bowiem niewypowiadalna. M\u00f3wimy tutaj prawdopodobnie o bilionach, setkach bilion\u00f3w zabitych owad\u00f3w, paj\u0119czak\u00f3w, skorupiak\u00f3w. Zwierz\u0105t, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 fundamentem zdrowego, dobrze funkcjonuj\u0105cego le\u015bnego ekosystemu [&#8230;] brak w\u0142a\u015bnie tych najmniejszych zwierz\u0105t \u2014 kt\u00f3re odganiamy poirytowanym machni\u0119ciem d\u0142oni, kt\u00f3rych bzyczenie traktujemy jako swego rodzaju bia\u0142y szum [&#8230;] \u2014 mo\u017ce zabole\u0107 odradzaj\u0105cy si\u0119 las najbardziej <\/em>(Drobniak 2021, s. 43-44). <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Rehearsal Figures in Extinction [1.0] - By Crystal Pite with Simon McBurney (NDT 1 | Dreams 360)\" width=\"960\" height=\"540\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/oe_4WIJnfiI?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pr\u00f3ba <em>Figures in Extinction [1.0]<\/em>, youtube.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wychodz\u0105c ze spektaklu, toczy\u0142am w sobie dyskusj\u0119 o konieczno\u015bci edukowania na temat zmian klimatu, na temat wymierania. I m\u00f3j wewn\u0119trzny krytyk zjecha\u0142 ten pomys\u0142, bo jak ja sobie to wyobra\u017cam, \u017ce dzieciaki uczy\u0107 o \u015bmierci? Kto na to wyrazi zgod\u0119? Szymon Drobniak te\u017c podejmuje ten w\u0105tek: <em>Mogliby\u015bmy si\u0119 zastanawia\u0107, czy mamy prawo terroryzowa\u0107 dzieciaki niewygodn\u0105 wiedz\u0105. Wzbudza\u0107 w nich poczucie odpowiedzialno\u015bci za ka\u017cd\u0105, nawet najdrobniejsz\u0105 decyzj\u0119 konsumenck\u0105. Albo poczucie wstydu, takiego planetarnego, \u015brodowiskowego wstydu, kt\u00f3ry powinien si\u0119 wi\u0105za\u0107 z ka\u017cdym klimatycznie nieracjonalnym krokiem podejmowanym na co dzie\u0144. Dla wielu [&#8230;] rodzic\u00f3w by\u0142oby to nie do pomy\u015blenia: zmusza\u0107 dziecko do klimatycznego pesymizmu, kiedy mo\u017ce si\u0119 po prostu cieszy\u0107 kolejn\u0105 bajk\u0105; rozwija\u0107 w nim klimatyczn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, skoro mog\u0142aby ona [&#8230;] zmusi\u0107 kogo\u015b do rezygnacji z jakiego\u015b konsumenckiego wyboru. To z\u0142e emocje \u2014 m\u00f3wi\u0105 cz\u0119sto nauczyciele. Emocje, na kt\u00f3re nie ma miejsca w szkole. Czemu w og\u00f3le taki wstyd mia\u0142by s\u0142u\u017cy\u0107<\/em> (2021, s. 75). No, w\u0142a\u015bnie. Czemu mia\u0142yby takie nauczania s\u0142u\u017cy\u0107? Temu, \u017ceby dzieciaki zwraca\u0142y uwag\u0119 rodzicom w sklepie? Albo zamiast rzuca\u0107 si\u0119 z p\u0142aczem na pod\u0142og\u0119 w markecie, bo chce zabawk\u0119, zrobi\u0107 to, bo rodzi\u0107 kupi mi\u0119so z hodowli przemys\u0142owej, s\u0142odycze z olejem palmowym itp. Tego nikt nie wytrzyma. Mnie to trudno wytrzymywa\u0107, kiedy sama sobie zwracam uwag\u0119, \u017ce czego\u015b nie kupi\u0119, bo&#8230; Ale Drobniak idzie dalej, on przyznaje si\u0119 do swojego wstydu, kt\u00f3ry odczuwa za ka\u017cdym swoim &#8222;z\u0142y&#8221; wyborem. Z naciskiem przekonuje, \u017ce taka edukacja jest konieczna i ja mu w tym wt\u00f3ruj\u0119: [&#8230;] <em>by klimatyczna odpowiedzialno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 czym\u015b instytucjonalnym, maj\u0105cym odpowiedniki na wy\u017cszych szczeblach organizacyjnej drabiny ludzko\u015bci \u2014 na poziomie firm, miast, pa\u0144stw. Zbudowanie takiej rzeczywisto\u015bci wydaje si\u0119 niezwykle trudne. To nie jest projekt jednoosobowy [&#8230;], nie mo\u017cemy przecie\u017c strachem wymusza\u0107 realnej troski. To dzia\u0142anie rozpisane na lata, na pokolenia i wymagaj\u0105ce  aktywnej roli instytucji ucz\u0105cych, takich jak szko\u0142y czy uniwersytety. A te \u2014 niestety \u2014 cz\u0119sto wol\u0105 skrojone na miar\u0119 pozory <\/em>(Drobniak 2021, s, 78). Ja tych pozor\u00f3w nie chc\u0119. Pragn\u0119 realnych dzia\u0142a\u0144. Zaczynam od kr\u0119g\u00f3w \u2014 rozmawiamy o stracie, o byciu przera\u017conymi, o poczuciu od\u0142\u0105czanie od Ziemi, o poczuciu osamotnienia w dzia\u0142aniach, kt\u00f3re starami si\u0119 w pojedynk\u0119 podejmowa\u0107, promowa\u0107, zaszczepia\u0107 innym, o tym, \u017ce mamy do\u015b\u0107 znoszenia obelg, oskar\u017ce\u0144, \u017ce trudno nam z tym wstydem, z byciem cz\u0142owiekiem i&#8230; byciem mordercami (strasznie dzisiaj spojleruj\u0119).    <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I kiedy szuka\u0142am materia\u0142\u00f3w wizualnych do tego wpisu, filmik\u00f3w, kt\u00f3re odnalaz\u0142am rok temu i mia\u0142am za\u0142\u0105czy\u0107 \u2014 trafi\u0142am te\u017c na zapowiedzi <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=AkY-lOXrl64\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Figures in Extinction [2.0]<\/a><\/em>, co nie ukrywam, bardzo mnie ucieszy\u0142o. Bo skoro wersja pierwsza trafi\u0142a w moje czarne serduszko, to mo\u017ce kolejna trafi szerzej. A NDT serdecznie polecam w ka\u017cdym spektaklu, w ka\u017cdej ods\u0142onie, bo to s\u0105 wyj\u0105tkowi ludzie, wyj\u0105tkowe talenty i pi\u0119kne, niezapomniane prze\u017cycia estetyczne. To by\u0142 najbardziej poruszaj\u0105cy wiecz\u00f3r z baletem, jakiego do tej pory do\u015bwiadczy\u0142am. I chocia\u017c my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce zesp\u00f3\u0142 NDT pewno nie jest po zielonej stronie mocy (nie sprawdzia\u0142am tego), to porusza wa\u017cne dla mnie w\u0105tki, a te ekonimiczne nawi\u0105zania jako\u015b przypominaj\u0105 mi jeszcze jeden z fragment\u00f3w ksi\u0105\u017cki o p\u0142on\u0105cej Australii \u2014 <em>Ciekawe, na ile wyceniliby ka\u017cde indywidualne \u017cycie dotkni\u0119te ogniem, niezale\u017cnie od jego taksonomicznej przynale\u017cno\u015bci <\/em>(Drobniak 2021, s. 52). No, w\u0142a\u015bnie. Na ile?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Figures in Extinction [2.0] - Simon McBurney icw Crystal Pite (NDT 1 | From Here Now Far)\" width=\"960\" height=\"540\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Ot_WHCkjGxk?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zajawka <em>Figures in Extinction [2.0]<\/em>, youtube.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Je\u015bli czujesz za\u0142ob\u0119 ekologiczn\u0105 i nie masz jej gdzie wyrazi\u0107 \u2014 zapraszam na kr\u0105g.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">________<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drobniak Szymon, <em>Czarne lato. Australia p\u0142onie<\/em>, Wydawnictwo Czarne 2021.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warte zobaczenia fragmenty <em>Gods and Dogs<\/em> [<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jF8nfg2oKzo\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">1<\/a>], [<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=50coASdJgk0\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2<\/a>], [<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Frdnvt0bUEw\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">3<\/a>].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5-veva7JP6s\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rozmowa<\/a> z Loup Marcault-Derouard na temat <em>Gods and Dogs.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warte zobaczenia fragmenty <em>La Ruta <\/em>[<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=8JiI2BuWrdA\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">1<\/a>], [<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=R0CKUkA_uxI&amp;list=RDCMUCY-guHoZwScyN6yRyJRdNOg&amp;index=11\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2<\/a>].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ciekawostki taneczne powi\u0105zane ze \u015bmierci\u0105 lub \u017ca\u0142ob\u0105: <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=WKF27O4m-iI\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wings of Wax<\/a><\/em> w choreografii <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=s8MzMcuBGjw\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ji\u0159\u00edego Kyli\u00e1na<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=up419K7tjdQ\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Petite Mort<\/a><\/em> miniatura choreograficzna Ji\u0159\u00edego Kyli\u00e1na.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=IZio9bdkzTI\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Stages of Grief<\/a><\/em> choreografia Tian \u0106ehi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mia\u0142am o tym napisa\u0107 ju\u017c dawno, ale jak zwykle \u2014 napisa\u0142am w g\u0142owie, czyli przemy\u015bla\u0142am sobie temat, pool\u015bniewa\u0142am siebie w\u0105tkami, kt\u00f3re wybrzmia\u0142y w my\u015blach i tyle. A warto poleci\u0107, zainteresowa\u0107 tym tematem innych, dlatego tym razem postanowi\u0142am zadanie wykona\u0107 jednocze\u015bnie (bo w tamtym czasie mocno we mnie wybrzmiewa\u0142a) przywo\u0142uj\u0105c fragmenty z ksi\u0105\u017cki o p\u0142on\u0105cej przyrodzie Australii. Wreszcie latem 2020 roku przyszed\u0142 rachunek. Dziewi\u0119\u0107 ziej\u0105cych pustk\u0105, martwych zer. I tr\u00f3jka. Trzy miliardy zwierz\u0105t: okaleczonych, sp\u0142oszonych, wyp\u0119dzonych, skazanych na powoln\u0105 \u015bmier\u0107 lub \u017ca\u0142osn\u0105 wegetacj\u0119 daleko od miejsc optymalnie spe\u0142niaj\u0105cych ich \u017cyciowe wymagania. Zabitych, zag\u0142odzonych, ugotowanych \u017cywcem w norach, uduszonych dymem, \u015bmiertelnie poparzonych, zw\u0119glonych. [&#8230;] Rachunek mo\u017cna by\u0142o rozbi\u0107 na mniejsze porcje: 143 miliony ssak\u00f3w, 180 milion\u00f3w ptak\u00f3w, 51 milion\u00f3w \u017cab, 2,5 miliarda gad\u00f3w&#8230;(Drobniak 2021, s. 41). Rok temu wybra\u0142am sobie losowo spektakle\/pokazy, kt\u00f3re chcia\u0142am zobaczy\u0107 w ramach \u0141\u00f3dzkich Spotka\u0144 Baletowych. Wybieram g\u0142\u00f3wnie zagraniczne zespo\u0142y i te bardziej awangardowe, bo klasyk\u0119 to mog\u0119 sobie poogl\u0105da\u0107 w wykonaniu rodzimych tancerek i tancerzy. Poza tym nie jestem a\u017c tak\u0105 koneserk\u0105. Jeden z nich sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z trzech etiud w wykonaniu Nederlands Dans Theater (NDT) i nosi\u0142 tytu\u0142 Figures in Extinction [1.0] w choreografii Crystal Pite i\u00a0Simona McBurney. Dwie inne pozosta\u0142y we mnie we fragmentach (Gods and Dogs w choreografii Ji\u0159\u00edego Kyli\u00e1na oraz La Ruta w choreografii Gabrieli Carrizo), bo by\u0142y oniryczne, o relacjach mi\u0119dzygatunkowych i o \u015bmierci. Wspaniale by\u0142o ogl\u0105da\u0107 ruch, kt\u00f3ry tak wiele wyra\u017ca\u0142, genialne cia\u0142a totalnie elastyczne i zgrane, bardzo przemy\u015blane scenografie (w La Ruta znajduj\u0105 si\u0119 wypchane zwierz\u0119ta), ale by\u0142am w tym zachwycie chyba osamotniona, bo wiele os\u00f3b nie poradzi\u0142o sobie z tym, co prezentowane by\u0142o na scenie. I troch\u0119 si\u0119 temu nie dziwi\u0119, bo moja droga powi\u0105za\u0144 ekologicznych, zwi\u0105zku z Ziemi\u0105 i zaanga\u017cowania w weganizm jest bardzo zaawansowana \u2014 takie tre\u015bci mog\u0105 mnie stymulowa\u0107 entuzjastycznie, ale dla innych b\u0119d\u0105 przygn\u0119biaj\u0105ce. Je\u015bli dodamy do tego przygniataj\u0105c\u0105 i g\u0119st\u0105 muzyk\u0119, trudne czasami do odgadni\u0119cia (dla os\u00f3b spoza ba\u0144ki) skojarzenia \u2014 to by\u0142 trudny wiecz\u00f3r wype\u0142niony wygibasami jakich\u015b r\u00f3\u017cnokolorowych os\u00f3b, do muzyki trudno rozpoznawalnej i na dok\u0142adk\u0119 og\u0142oszony jako hit i klasa sama w sobie, czyli nie wolno krytykowa\u0107. \u015awietnie rozumiem sceptyczne nastawienie os\u00f3b, kt\u00f3re nie do ko\u0144ca wiedzia\u0142y, czy maj\u0105 klaska\u0107, czy wyj\u015b\u0107 i nigdy wi\u0119cej nie wraca\u0107. Uda\u0142o mi si\u0119 nawet us\u0142ysze\u0107 komentarz jednej z os\u00f3b, kt\u00f3ra z min\u0105 zniesmaczonego dziecka powiedzia\u0142a, \u017ce nic z tego nie rozumie, bez sensu to wszystko. To, co dla mnie by\u0142o czystym geniuszem, dla kogo\u015b innego by\u0142o bezsensown\u0105 pl\u0105tanin\u0105 cia\u0142. Rozumiem ten rozd\u017awi\u0119k, bior\u0119 te\u017c na siebie fakt jarania si\u0119 baletem wsp\u00f3\u0142czesnym, bo jako\u015b zawsze zak\u0142ada\u0142am, \u017ce nawet nie potrzebuje wiedzie\u0107, o czym jest spektakl, by m\u00f3c go poczu\u0107. I zasadniczo zastanawia\u0142am si\u0119 od chwili przygaszenia \u015bwiate\u0142, czy da si\u0119 zata\u0144czy\u0107 wymieranie, a mo\u017ce trzeba je WYta\u0144czy\u0107, \u017ceby jako\u015b sobie to pouk\u0142ada\u0107? I przyznaj\u0119, \u017ce z ka\u017cdym gestem mia\u0142am poczucie, \u017ce da si\u0119, \u017ce nale\u017cy to zrobi\u0107, \u017ce ka\u017cdy z nas powinien ten b\u00f3l wyrazi\u0107. B\u00f3l po utraconych, cz\u0119sto nawet nieznanych nam osobnikach, r\u00f3wnie nieznanych gatunk\u00f3w. To mo\u017ce abstrakcyjne i zbyt odleg\u0142e \u2014 te \u015bmierci-nie-nasze \u2014 ale s\u0105 realne. Wydarzaj\u0105 si\u0119, czy mamy tego \u015bwiadomo\u015b\u0107, czy te\u017c nie. O Figures in Extinction [1.0] Simon McBurney powiedzia\u0142: Tak d\u0142ugo pr\u00f3bowali\u015bmy PO\u0141\u0104CZY\u0106 SI\u0118 PONOWNIE i zostali\u015bmy odci\u0119ci od poczucia bycia \u201edomem\u201d, odk\u0105d opu\u015bcili\u015bmy \u015bwiat zwierz\u0105t i zacz\u0119li\u015bmy tworzy\u0107 t\u0119 ziemi\u0119 na nasz w\u0142asny obraz. Rzeczywi\u015bcie, tyle w nas wszystkich uciekania i jednocze\u015bnie g\u0142odu, t\u0119sknoty za wsp\u00f3lnot\u0105, nie w znaczeniu mi\u0119dzyludzkim, a w\u0142a\u015bnie mi\u0119dzygatunkowym. W spektaklu pojawia si\u0119 przys\u0142owiowy bankier \u2014 go\u015b\u0107 w marynarce, kt\u00f3ry m\u00f3wi o pieni\u0105dzach, o potrzebie zarabiania pieni\u0119dzy, o znaczeniu pieni\u0119dzy dla rozwoju&#8230; Ten go\u015b\u0107 to ka\u017cda osoba z tych, kt\u00f3re zbieraj\u0105 kas\u0119, zamiast szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144 i ratowa\u0107 \u015bwiat. Tylko po co mieliby go ratowa\u0107? Po co przejmowa\u0107 si\u0119 jakimi\u015b obcymi, skoro JA jest syte, odgrywa swoj\u0105 szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107. Nie potrzebujemy zaanga\u017cowania, wstydu, \u017calu, smutku, \u017ca\u0142oby. Walczymy ze \u015bmierci\u0105 \u2014 o ironio, z tym jednym, z czym nie powinni\u015bmy nawet walczy\u0107, bo jest nieuniknione, ale&#8230; Ale mogliby\u015bmy zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 tej \u015bmierci, kt\u00f3ra wynika z naszych dzia\u0142a\u0144. Poczu\u0142am konieczno\u015b\u0107 powr\u00f3cenia do tego baletu, bo nie jest on cichym szeptem, kt\u00f3ry z czasem si\u0119 wyciera i zanika. S\u0142ysz\u0119 go bardzo dobrze. Widz\u0119 go przed oczami. Czuj\u0119 go w ciele \u2014 bo czucie cia\u0142a czasami wychodzi poza w\u0142asne mo\u017cliwo\u015bci i odbiera ten ruch, kt\u00f3rego samo nie potrafi wykona\u0107, wyczuwa to napi\u0119cie, to po\u0142\u0105czenie, t\u0119 jedno\u015b\u0107. Ten spektakl we mnie si\u0119 zakorzeni\u0142, zwi\u0105za\u0142 z innymi w\u0105tkami \u2014 w\u0105tkami, kt\u00f3re w tym roku od\u017cy\u0142y przy okazji projektu, w kt\u00f3rym bior\u0119 udzia\u0142, a o kt\u00f3rym napisz\u0119 innym razem, gdy b\u0119dzie ju\u017c upubliczniony. \u0141\u0105czy si\u0119 on bardzo z rzuconym przeze mnie has\u0142em weganizacji akademii, kt\u00f3re jak ka\u017cde sformu\u0142owanie powi\u0105zane z weganizmiem wywo\u0142uje agresj\u0119 i oskar\u017cenia o ekoterroryzm, narzucanie swojej woli, wywy\u017cszanie si\u0119, uwa\u017canie, \u017ce jest si\u0119 lepszym i wie si\u0119 lepiej&#8230; Powr\u00f3c\u0119 jeszcze do tego tematu. Dzisiaj zostan\u0119 jeszcze z ta\u0144czeniem wymierania. Australijski rz\u0105d og\u0142osi\u0142, \u017ce oko\u0142o czterystu siedemdziesi\u0119ciu gatunk\u00f3w ro\u015blin oraz sto dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t jeden gatunk\u00f3w bezkr\u0119gowc\u00f3w zosta\u0142o wci\u0105gni\u0119tych na listy gatunk\u00f3w zagro\u017conych wygini\u0119ciem \u2014 po\u015brednio lub bezpo\u015brednio w efekcie po\u017car\u00f3w. [&#8230;] skala apokalipsy w \u015bwiecie owad\u00f3w jest bowiem niewypowiadalna. M\u00f3wimy tutaj prawdopodobnie o bilionach, setkach bilion\u00f3w zabitych owad\u00f3w, paj\u0119czak\u00f3w, skorupiak\u00f3w. Zwierz\u0105t, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 fundamentem zdrowego, dobrze funkcjonuj\u0105cego le\u015bnego ekosystemu [&#8230;] brak w\u0142a\u015bnie tych najmniejszych zwierz\u0105t \u2014 kt\u00f3re odganiamy poirytowanym machni\u0119ciem d\u0142oni, kt\u00f3rych bzyczenie traktujemy jako swego rodzaju bia\u0142y szum [&#8230;] \u2014 mo\u017ce zabole\u0107 odradzaj\u0105cy si\u0119 las najbardziej (Drobniak 2021, s. 43-44). Wychodz\u0105c ze spektaklu, toczy\u0142am w sobie dyskusj\u0119 o konieczno\u015bci edukowania na temat zmian klimatu, na temat wymierania. I m\u00f3j wewn\u0119trzny krytyk zjecha\u0142 ten pomys\u0142, bo jak ja sobie to wyobra\u017cam, \u017ce dzieciaki uczy\u0107 o \u015bmierci? Kto na to wyrazi zgod\u0119? Szymon Drobniak te\u017c podejmuje ten w\u0105tek: Mogliby\u015bmy si\u0119 zastanawia\u0107, czy mamy prawo terroryzowa\u0107 dzieciaki niewygodn\u0105 wiedz\u0105. Wzbudza\u0107 w nich poczucie odpowiedzialno\u015bci za ka\u017cd\u0105, nawet najdrobniejsz\u0105 decyzj\u0119 konsumenck\u0105. Albo poczucie wstydu, takiego planetarnego, \u015brodowiskowego wstydu, kt\u00f3ry powinien si\u0119 wi\u0105za\u0107 z ka\u017cdym klimatycznie nieracjonalnym krokiem podejmowanym na co dzie\u0144. Dla wielu [&#8230;] rodzic\u00f3w by\u0142oby to nie do pomy\u015blenia: zmusza\u0107 dziecko do klimatycznego pesymizmu, kiedy mo\u017ce si\u0119 po prostu cieszy\u0107 kolejn\u0105 bajk\u0105; rozwija\u0107 w nim klimatyczn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, skoro mog\u0142aby ona [&#8230;] zmusi\u0107 kogo\u015b do rezygnacji z jakiego\u015b konsumenckiego wyboru. To z\u0142e emocje \u2014 m\u00f3wi\u0105 cz\u0119sto nauczyciele. Emocje, na kt\u00f3re nie ma miejsca w szkole. Czemu w og\u00f3le taki wstyd mia\u0142by s\u0142u\u017cy\u0107 (2021, s. 75). No, w\u0142a\u015bnie. Czemu mia\u0142yby takie nauczania s\u0142u\u017cy\u0107? Temu, \u017ceby dzieciaki zwraca\u0142y uwag\u0119 rodzicom w sklepie? Albo zamiast rzuca\u0107 si\u0119 z p\u0142aczem na pod\u0142og\u0119 w markecie, bo chce zabawk\u0119, zrobi\u0107 to, bo rodzi\u0107 kupi mi\u0119so z hodowli przemys\u0142owej, s\u0142odycze z olejem palmowym itp. Tego nikt nie wytrzyma. Mnie to trudno wytrzymywa\u0107, kiedy sama sobie zwracam uwag\u0119, \u017ce czego\u015b nie kupi\u0119, bo&#8230; Ale Drobniak idzie dalej, on przyznaje si\u0119 do swojego wstydu, kt\u00f3ry odczuwa za ka\u017cdym swoim &#8222;z\u0142y&#8221; wyborem. Z naciskiem przekonuje, \u017ce taka edukacja jest konieczna i ja mu w tym wt\u00f3ruj\u0119: [&#8230;] by klimatyczna odpowiedzialno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 czym\u015b instytucjonalnym, maj\u0105cym odpowiedniki na wy\u017cszych szczeblach organizacyjnej drabiny ludzko\u015bci \u2014 na poziomie firm, miast, pa\u0144stw. Zbudowanie takiej rzeczywisto\u015bci wydaje si\u0119 niezwykle trudne. To nie jest projekt jednoosobowy [&#8230;], nie mo\u017cemy przecie\u017c strachem wymusza\u0107 realnej troski. To dzia\u0142anie rozpisane na lata, na pokolenia i wymagaj\u0105ce aktywnej roli instytucji ucz\u0105cych, takich jak szko\u0142y czy uniwersytety. A te \u2014 niestety \u2014 cz\u0119sto wol\u0105 skrojone na miar\u0119 pozory (Drobniak 2021, s, 78). Ja tych pozor\u00f3w nie chc\u0119. Pragn\u0119 realnych dzia\u0142a\u0144. Zaczynam od kr\u0119g\u00f3w \u2014 rozmawiamy o stracie, o byciu przera\u017conymi, o poczuciu od\u0142\u0105czanie od Ziemi, o poczuciu osamotnienia w dzia\u0142aniach, kt\u00f3re starami si\u0119 w pojedynk\u0119 podejmowa\u0107, promowa\u0107, zaszczepia\u0107 innym, o tym, \u017ce mamy do\u015b\u0107 znoszenia obelg, oskar\u017ce\u0144, \u017ce trudno nam z tym wstydem, z byciem cz\u0142owiekiem i&#8230; byciem mordercami (strasznie dzisiaj spojleruj\u0119). I kiedy szuka\u0142am materia\u0142\u00f3w wizualnych do tego wpisu, filmik\u00f3w, kt\u00f3re odnalaz\u0142am rok temu i mia\u0142am za\u0142\u0105czy\u0107 \u2014 trafi\u0142am te\u017c na zapowiedzi Figures in Extinction [2.0], co nie ukrywam, bardzo mnie ucieszy\u0142o. Bo skoro wersja pierwsza trafi\u0142a w moje czarne serduszko, to mo\u017ce kolejna trafi szerzej. A NDT serdecznie polecam w ka\u017cdym spektaklu, w ka\u017cdej ods\u0142onie, bo to s\u0105 wyj\u0105tkowi ludzie, wyj\u0105tkowe talenty i pi\u0119kne, niezapomniane prze\u017cycia estetyczne. To by\u0142 najbardziej poruszaj\u0105cy wiecz\u00f3r z baletem, jakiego do tej pory do\u015bwiadczy\u0142am. I chocia\u017c my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce zesp\u00f3\u0142 NDT pewno nie jest po zielonej stronie mocy (nie sprawdzia\u0142am tego), to porusza wa\u017cne dla mnie w\u0105tki, a te ekonimiczne nawi\u0105zania jako\u015b przypominaj\u0105 mi jeszcze jeden z fragment\u00f3w ksi\u0105\u017cki o p\u0142on\u0105cej Australii \u2014 Ciekawe, na ile wyceniliby ka\u017cde indywidualne \u017cycie dotkni\u0119te ogniem, niezale\u017cnie od jego taksonomicznej przynale\u017cno\u015bci (Drobniak 2021, s. 52). No, w\u0142a\u015bnie. Na ile? Je\u015bli czujesz za\u0142ob\u0119 ekologiczn\u0105 i nie masz jej gdzie wyrazi\u0107 \u2014 zapraszam na kr\u0105g. ________ Drobniak Szymon, Czarne lato. Australia p\u0142onie, Wydawnictwo Czarne 2021. Warte zobaczenia fragmenty Gods and Dogs [1], [2], [3]. Rozmowa z Loup Marcault-Derouard na temat Gods and Dogs. Warte zobaczenia fragmenty La Ruta [1], [2]. Ciekawostki taneczne powi\u0105zane ze \u015bmierci\u0105 lub \u017ca\u0142ob\u0105: Wings of Wax w choreografii Ji\u0159\u00edego Kyli\u00e1na. Petite Mort miniatura choreograficzna Ji\u0159\u00edego Kyli\u00e1na. Stages of Grief choreografia Tian \u0106ehi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,11,8],"tags":[59,57,50,51,48,49,60,58,47,46],"class_list":["post-2904","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-relacje-miedzygatunkowe","category-smierc","category-zaloba","tag-australia","tag-balet","tag-climate-change","tag-climate-crisis","tag-ecological-grief","tag-ecological-loss","tag-extinction","tag-pozar","tag-zaloba-ekologiczna","tag-zaloba-klimatyczna"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2904"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2953,"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2904\/revisions\/2953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.langelucja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}