śmierć,  umieranie

Dying defines us…, czyli trochę o docenianiu życia

Od zeszłego roku oglądam Doctora Who. Wcześniej nie oglądałam, nie rozumiałam również fenomenu tego serialu (i filmów), a niezaprzeczalnie jest to fenomen kulturowy, do którego odwołania znajdziemy praktycznie wszędzie. Trochę nie dziwne, skoro pierwszy raz z Doktorem spotkać można było się w roku 1963! Tak w listopadzie zeszłego roku świętowano 60 lat tej produkcji. Dla mniej wtajemniczonych – Doktor jest przybyszem z innego świata, jest nieśmiertelny w pewnym sensie, bo umierając, po prostu odradza się w nowej formie. Dzięki temu seria może trwać, a główną rolę grywają różne osoby. Obecnie piętnastym Doktorem jest Ncuti Gatwa, który w odcinku emitowanym tydzień temu użył słów z tytułu tego wpisu — Dying defines us. I to właśnie o tym będzie ten wpis, a nie o Doktorze, bo po pierwsze, nie czuję się specjalistką w tym temacie (nadal nie widziałam nawet połowy serii), a po drugie, już teraz mam poczucie przygnębienia tą produkcją — wyobraźcie sobie kogoś, kto żyje wiecznie, kto stracił wszystko i wszystkich, kto nadal traci, ale musi znajdować sens, by trwać. Okropne.

Być może te słowa wypowiedziane przez kogoś innego, nie zrobiłyby na mnie tak piorunującego wrażenia, ale w ustach kogoś wiecznego, umęczonego istnieniem — brzmią doskonale, chociaż wydaje mi się, że dla niego jednak obco.

Umieranie nas definiuje. Co to właściwie znaczy?

Zacznę może od tego, że umieranie kojarzy się źle. Umieranie to cierpienie, to zabieranie, odejmowanie, lęki, strachy i wszystko, czego raczej człowiek nie chce. W mojej perspektywie zwykle było ciut inaczej, bo nie bałam się śmierci. Uznałam, że to trochę tak, jak z kimś, kogo wszyscy się boją i kogo wszyscy nie lubią — po prostu musi grać w tę grę i być strasznym i złym. A co, jeśli ja tę śmierć przytulę? Co jeśli sama się do niej przytulę? Co jeśli będę się do niej uśmiechać, machać jej na powitanie i pożegnanie? Okazało się, że miałam dla siebie rację. Ta pozytywna percepcja końca, dała mi swobodę myślenia o śmierci i umieraniu w sposób dobry. Złą śmierć gwarantują tylko przepisy i ludzie. Dobrą czynimy sami — chociażby było to tylko w sobie.

Umieranie widziane jako dobre, pozytywne, kończące etap lub całą drogę jest czymś, na co warto czekać, co można na spokojnie zaplanować, wyobrazić sobie i mieć zawsze pod ręką. Czyniąc tak, nagle okazuje się, że świat może być fajny, piękny i wciągający. Że wiedząc, jak chcę stąd odejść, wiem, co chcę tutaj jeszcze zrobić. Mogę mieć plan, który porzucę jutro i stworzę sobie kolejny (typowe przy ADHD nietrzymanie się własnych planów). Mogę zatrzymać się i podziwiać świat, życie i śmierć na tym (czy w tym) świecie. Mogę wreszcie spać spokojnie, bo wiem, że coś mnie definiuje w pełni — moje umieranie, moje odchodzenie.

Doktor użył tych słów w ciut innym kontekście, ale również w zachwycie (i trochę zazdrości) nad ulotnością życia, nad pięknem odchodzenia, tęsknotą za i do… Myślę, że jest w nich swoista magia i nadal mnie karmią. Bo nie wiem, jak jest u Was, ale moje codzienne umieranie definiuje mnie w pełni. Doceniam to, co miałam, miewam, mam lub mieć będę. Doceniam to, kim byłam, bywam, jestem i będę. Ale doceniam też to, co ubywa, co znika, zmienia się — nawet jeśli to świata ubywa, nawet jeśli to etap game over.