Wszyscy jesteśmy trochę mordercami

Krok pierwszy: rozsiądź się wygodnie. Zamknij oczy. Pomyśl o weganizmie, weganach i wegankach. Pomyśl, co Ci chcą zabrać. Czy to kotlet w stołówce? A może myszy i szczury z laboratorium? Może widzisz te osoby, jak wyrzucają Twoje niewegańskie ulubione kosmetyki, bo wpadły do Twojej łazienki? Albo przerzucają skórzane buty i dodatki w Twojej garderobie? Widzisz to, prawda?

Jesteśmy po wyborach, kolejnych wyborach, w których wiele osób wpisało się na listę tych, którzy działają dla dobra zwierząt, ale nie mają zbyt wiele wspólnego z takimi działaniami. A we mnie od dłuższego czasu rodzaj krzyku, że żyjemy w jakimś dziwnym świecie, z dziwnymi przeświadczeniami o nim.

Taka sytuacja. W moim miejscu pracy były wybory (ten rok w nie obfituje). I w ramach debaty powstał paszkwil, który miał być trudno określić czym i zasadniczo to mogły być pytania zadane kandydatowi i jego świcie, ale postanowiono utworzyć „petycję”. To coś, czego nie chcę nawet przywoływać w swojej pamięci, za główny ból zadka uznało obecność w świcie osoby, która może zagrozić ich kotletom. Pomyślałam sobie wtedy (ironicznie), że chciałabym mieć taką supermoc, by przez samą swoją obecność weganizować ludzi. I wiem, że ja bym mogła mieć taką moc, bo jestem skrajna. Przy czym weganizacja uniwersytetu nie oznacza li, tylko zabrania kotlecika, ale np. zabranie wszystkich tych myszy i szczurów badaczkom i badaczom, by wreszcie zaczęto mierzyć się z alternatywami testów na zwierzętach. Bo w sumie mamy XXI wiek i to do czegoś zobowiązywać powinno. Oczywiście rozmarzyłam się.

Przy okazji tych rozmyślań wrzuciłam na fanpejdża wpis, który wywołał reakcję osoby, która (oczywiście!) „kocha zwierzątka”, ale „wy weganie macie wszystkich za morderców”… Mam problem z byciem WY. Zawsze miałam problem z przynależnością, bo o ile czasami przyznaję się do bycia człowiekiem, to jednak wstyd mi być tym akurat gatunkiem, więc wolę siebie nie przypisywać do żadnej grupy — mam tak od dawna (i tak, to może być powiązane z ADHD). Wpływa to na moją tożsamość i na moją odrębność. Bywam pomiędzy, bywam blisko innych. Ale pozostaję bytem osobnym. Nie bywam więc WY. Tłumaczenie tego wy okazało się tendencyjne i specyficzne dla „mięsnych trolli”. Dało mi jednak do myślenia. Bo mięsny troll bywa czasami na tyle dociekliwo-czepliwy, że np. dotrze w dyskusji do argumentu typu „a rośliny też cierpią!”. Tenże argument ma na celu wybicie weganki z jej poczucia wyższości (bo tak „nas” widzą — chociaż w moim doświadczeniu jest raczej tak, że to nie weganki i weganie mają poczucie wyższości, ile nieweganki i nieweganie mają poczucie niższości i dysonansu poznawczego), żeby się wyglebiła i wiedziała, że nie ma racji. Problem zwykle polega na tym, że ma. I nie ma czegoś takiego, że racji jest wiele — punktów widzenia jest wiele, ale racja ma tendencję do bycia bytem pojedynczym. Prawie tak jak ja.

Krok drugi: skoro już wiesz, że weganie i weganki chcą Twojego nieszczęścia, chcą Twoich wyrzeczeń, chcą Twojej zguby, to pomyśl, co mógłbyś lub mogłabyś takiej osoby powiedzieć? Że to chore? Żeby się leczyli? Że przecież i tak wszystkich tych kur i krów i świń nie uratują? Że to egoizm, a nie działanie dla dobra zwierząt, bo ludzie też cierpią?

Hm. Czy ja, weganka, mam wszystkich za morderców? A dodatkowo sama zasiadam na piedestale wyższości, bo morderczynią nie jestem? Nawet mordów nie zlecam?

Nie.

Po pierwsze, zlecam. Moje koty jedzą puchy. W puchach są zamordowane przez kogoś ciała innych zwierząt (bądź coś innego, ale póki futrowce jedzą, to się nie interesuję za bardzo zawartością).

Po drugie, nie jem mięsa, nie jem żadnych produktów odzwierzęcych. Nie używam kosmetyków testowanych na zwierzętach lub tworzonych z ich ciał, lub wydzielin tychże ciał. Nie mam skórzanych rzeczy w domu (poza kocimi futrami, ale one są noszone przez swoich właścicieli, więc też się tym aż tak bardzo nie interesuję). Czy to znaczy, że na moim sumieniu nie ma żadnych bytów? Są. Morduję czasami komary, bywa też, że zatłukę muchę, jeśli uparcie nie chce opuścić lokalu i, mimo iż ją wywalam za okno, ona wraca. Przykro mi, mam cierpliwość dość wątłą. Na swoim sumieniu mam sporo roślin — i nie mówię o tych, które zjadam, a o tych, które mam w doniczkach i nie zawsze rozumiem ich język, więc je zabijam. Mam na swoim sumieniu zabijanie drobnoustrojów na ciele i w ciele. Czasami jadąc rowerem, mam wrażenie, że kogoś połknę. Tak… lista moich morderstw jest długa. Ale jestem tego świadoma. Czuję (praktycznie zawsze) zawód, że jednak ta paskudność człowiekowata ze mnie wylazła i ciach, życie odebrane. Nie ma we mnie wyższości, bo jestem morderczynią — morderczynią z wyrzutami sumienia.

Po trzecie i na szczęście ostatnie, nie. Nie uważam wszystkich za morderców. Uważam wszystkich za trochę morderców, a to jest różnica. Mam bowiem w sobie przekonanie, że każda istota żywa ma wybór, również w kwestii morderstwa — mogę go dokonać, ale nie muszę. Jesteśmy więc w spektrum zabijania — jedni mordują własnoręcznie, obdzierają ze skóry, jedzą. Inni zlecają tortury, sami dokonując drobniejszych zbrodni odebrania życia. Powiecie „taki jest świat”. A ja powiem — tak, dlatego wszyscy jesteśmy trochę mordercami.

Może warto zacząć myśleć o tym, ile bytów chcę dzisiaj zachować, uchować, uratować, zamiast lecieć na ilość, bo „ja lubię mięsko”. A ja lubię śmierć — nie znaczy, że muszę ją siać, gdzie wzrokiem sięgnę. Chociaż panowie z kosiarkami i piłami wybitnie się o moje złorzeczenie proszą.

________________

Moja wypowiedź (lekko ironiczna) jest zaproszeniem na wystawę Bartosza Kałużnego Nachtigala, który stworzył 20 portretów różnych osób, a celem jego działania było pokazanie różnorodności także na Uniwersytecie Łódzkim. Ja z kumulacją swoich odmienności wystąpiłam jako… weganka (a jakże!), która staje przed Wami bez makijażu i bez ściemy (prawie, ale to dla spostrzegawczych) i zamiast oskarżać Was, pozwala sobie na oskarżenie siebie… i Was.

Wystawa DYWERS od 11.06.2024 w ramach Fotofestiwalu na Franciszkańskiej 1/5 w Wozowni przy Pałacu Bidermanna. Zachęcam!

W ramach kroku trzeciego: zastanów się, kogo Ty dziś zabiłeś/zabiłaś. Albo w drugą stronę — kogo ocaliłeś/ocaliłaś?