Kruk. Omen śmierci, transgresja, przemiana.

Coraz częściej pojawiają się zajawki nowej wersji filmu The Crow. Przy czym chodzi o jego pierwszą część, która ma rangę filmu kultowego, a nie o kolejne trzy części (lub dwie zapowiadane, które nigdy nie zostały stworzone), czy serial. I jest w tym coś smutnego. Ale może zacznę od początku.

W roku 1994 pojawił się film z Brandonem Lee (dla mniej zorientowanych to syn Bruce’a Lee). Film wybitny może nie był — jak wiele dzieł inspirowanych komiksami — ale stał się swoistą legendą, ponieważ Brandon Lee zmarł podczas kręcenia tego filmu i część scen trzeba było dokręcić bez niego, c Okazało się to sporym wyzwaniem, ponieważ technologia CGI nie była jeszcze na tyle popularna, żeby bez problemu nałożyć twarz Brandona na postaci dublerów Chada Stahelskiego i Jeffa Cadiente. Jednak udało się to zrobić i film trafił do kin. Śmierć Brandona na planie spowodowana była przez źle działającą pistolet, który śmiertelnie postrzelił aktora. Tym samym produkcja ta stała się ciekawostką dla fanów Brandona oraz komiksu (i powieści) o kruczym mścicielu. Dodając do tego wątki związane z wyjątkowym zaangażowaniem Lee w odgrywaną rolę oraz całkiem dobrą ścieżkę dźwiękową — nie ma co się dziwić, że ten film stał się hitem. Niejako nie miał innej szansy. Jednak nie stało się tak dlatego, że był to film genialny — i piszę to ja, psychofanka Kruka. Opowieść jest prosta — jest sobie on (Eric Draven) i ona, mają swoją miłość i plany na dalsze życie, ale żyją w niebezpiecznym mieście, gdzie ona zostaje zgwałcona i zamordowana, a on musi na to patrzeć, zanim sam zginie. Wydarzenia te mają miejsce przed dniem wszystkich świętych. Mistyczne krucze moce dokonują rezurekcji, która ma umożliwić głównemu bohaterowi pomszczenie nie tylko własnej śmierci. Większość scen dzieje się w mroku, nocą, co czyni film jeszcze mroczniejszym. Dalej mamy jatkę jak w filmach typu John Wick, czy nawet Piła. I ten schemat powtarza się zasadniczo w każdej części — zemsta po prostu musi być, bo miłość jest na zawsze. Warto dodać jeszcze jeden smaczek — ten film był takim hitem, że postanowiono nakręcić wersję serialową z Markiem Dacascosem w roli Erica Dravena. I tutaj ponownie zgodnie z wierzeniami, kruk zabiera duszę w zaświaty, ale kiedy śmierć była drastyczna i niesprawiedliwa, może sprowadzić ją z powrotem, by „wyrównała rachunki”. Dwadzieścia dwa odcinki na wyrównywanie rachunków to może dużo, ale pamiętam, że lubiłam ten serial (1998-1999).

A skoro już wspomniałam o komiksie! Tak, sama opowieść jest zainspirowana właśnie komiksem. Pierwszy tom — czyli właśnie The Crow — stworzył James O’Barr i wydał w lutym 1989 roku. Pięć lat później jego pierwsze dzieło stało się inspiracją scenariusza filmu pod tym samym tytułem. Po ekranizacji postanowiono wydać tę historię jako powieść (1995), a O’Barr we współpracy z różnymmi osobami tworzył kolejne odsłony kruczej serii. W roku 1996 ukazały się komiksy — The Crow: Dead Time, The Crow: Flesh & Blood, The Crow: City of Angels oraz The Crow: Wild Justice — a także powieść The Crow: City of Angels.

I to właśnie The Crow: City of Angels jest drugim dziełem, które doczekało się (w tym samym roku, czyli w 1996) ekranizacji. Tym razem w rolę kruka wciela się Ashe Corven ojciec, młody mechanik, który zginął z rąk gangu wraz ze swoim ośmioletnim synem. Gra go Vincent Pérez. Ta część również charakteryzuje się świetną ścieżką dźwiękową i jest niejako kontynuacją poprzedniej części, w związku z pojawieniem się postaci Sarah Mohr, która w pierwszej części była dziewczynką, a tu jest już dorosła. Jest ona wyczulona na to, co mistyczne, transcendentalne, więc i kruczą rezurekcję wyczuwa. Tym razem więcej jest świata duchowości, są zaduszki i większe otwarcie na… zaświat.

Wracając do dzieł O’Barra w kreatywnych kooperacjach trzeba zaznaczyć, że na przełomie roku 1997-1998 pojawiła się kolejna część komiksu — The Crow: Waking Nightmares. A w roku 1998 The Crow/Razor: Kill the Pain oraz powieści — The Crow: Quoth the Crow, The Crow: The Lazarus Heart, The Crow: Clash by Night. Rok 1999 przyniósł ostatni komiks — The Crow — oraz powieść The Crow: Temple of Night. W tym miejscu warto wspomnieć, że pojawiły się rozmowy o stworzeniu filmu The Crow: 2037 z Robem Zombie w roli reżysera [TU], ale plan nie został zrealizowany. W okolicach roku 2000 wyszła powieść The Crow: Wicked Prayer, a na ekrany weszła trzecia część kruczej sagi — The Crow: Salvation. Ponieważ już druga część nie spotkała się z wielkim entuzjazmem (efekt niedocenienia śmierci głównego bohatera i wpływu takiego wydarzenia na zainteresowanie publiczności!), część trzecia po krótkim okresie prezentowania w kinach, trafiła na kasety video i tak zasadniczo umarła, bo bez wielkiej pompy o kolejnych częściach sagi wiedzieli już tylko ci, których sama koncepcja tych opowieści uwiodła. W trzeciej części zrobiło się bardziej skomplikowanie, bo główny bohater — Alexander Frederic Corvis, grany przez Erica Mabiusa — został wrobiony w morderstwo swojej dziewczyny (Lauren Randall), a następnie skazany i stracony przez śmierć na krześle elektrycznym. Jako kruk odkrywa, że za całą sprawę odpowiedzialność ponoszą skorumpowani policjanci. Czyli Alex był niewinny i jako kruk tego dowodzi. Mimo niezłej obsady film jest słabszy — co niestety widać — tymczasem ścieżka dźwiękowa nadal jest na dobrym poziomie (wiem, bo mam i chętnie do niej wracam). W roku 2000 po drugiej porażce filmowej kruczej sagi toczyły się rozmowy dotyczące stworzenia filmu z powieści The Crow: The Lazarus Heart, ale zamiast tego w 2001 pojawiła się ostatnia powieść The Crow: Hellbound. I na tym mogłaby się zakończyć ta gonitwa, ale nie. Rok 2005 przyniósł ekranizację powieści The Crow: Wicked Prayer. Tydzień wyświetlania w kinach i wersja video — jak krew w piach. Negatywne recenzje zakopały tę opowieść, chociaż nie różniła się znacząco od pierwszej (śmierć jego i jej, czyli znowu romantyczny wątek — jego, czyli Jamesa Jimmy’ego Cuervo granego przez Edwadra Furlonga), miała trochę inną kolorystykę i inny nastrój, bardziej szalony, poza tym nie miejski, a z pogranicza rezerwatu, ale to nadal ta sama bajka. Muzycznie dostępna była tylko instrumentalna ścieżka dźwiękowa, która nie była zła, ale brakowało już tego pazura, społeczności, głębi.

Tak zakończyła się krucza saga. I znowu — moglibyśmy tutaj postawić kropkę, ale nie możemy (o czym za chwilę). Jak już wspominałam twórcy kruczych filmów i innych dzieł, z których te filmy wzrastały, po śmierci Brandona Lee nawet nie przypuszczali, że ten tytuł, ta opowieść na zawsze będą już należały do jednego aktora i nikt, w żaden sposób tego nie zmieni. I tu nawet nie chodzi o to, że to było tak świetnie zagrane. Chodzi o to, że dziecko Bruce’a Lee, który też był tragicznym, przedwcześnie zmarłym bohaterem kina, umarło na planie filmowym. Brandon stał się legendą z automatu łączoną z Krukiem. Ważnym aspektem całego zamieszania jest również to, że krucza saga nazywana jest „przeklętą„, ponieważ pechowość tych produkcji nie ogranicza się do niepowodzenia trzech części filmu oraz zapomnianego serialu, czy do śmierci Lee. Chodzi również o nową wersję tego pierwszego filmu, która nie cieszy ani reżysera oryginału, ani osób wkręconych w tę serię (w tym mnie!). Dlaczego? Bo w pierwszych wersjach zapowiedzi mówiono, że nowy Krukiem będzie Jason Mamoa. W tej chwili wiadomo już, że w filmie wystąpi Bill Skarsgård.

Moc Kruka związana jest właśnie ze śmiercią i może to jest ten niedoceniony aspekt, który sprawia, że nie można wyjść ponad tę opowieść, jeśli nie wejdzie się w realną relację ze stratą? Rzeczony kruk, czyli istota w wielu kulturach połączona ze śmiercią i zaświatami ze względu na to, że: widywane były nad polami walki, żyły na cmentarzach i żywiły się martwymi ciałami — tak ludzi, jak i innych istot. Dodatkowo są czarne, duże, wydają groźne dźwięki, są inteligentne, czyli groźne. W różnych rejonach świata symbolizują śmierć lub jej posłańca, którego zadaniem jest transportowanie dusz do zaświatów. Ta pierwsza warstwa jest niejako oczywista, bo kulturowo w nas wdrukowana. Na poziomie duchowym kruki reprezentują transformację, inteligencję oraz pozytywną przemianę. Czyli jest mrok i niebezpieczeństwo — śmierć oraz pozytywna przemiana, transgresja — odrodzenie. Druga warstwa wiąże się z samą opowieścią, gdzie śmierć zadana jest w sposób brutalny i życia niewinnych zakończone zostają przez osoby o kiepskiej reputacji. To o czym nie wszyscy wiedzą, dotyczy źródła tej historii. James O’Barr doświadczył straty, która wymusiła niejako na nim działanie artystyczne — śmierć jego narzeczonej, zabitej przez pijanego kierowcę sprawiła, że stworzył postać powracającą z zaświatów, by wyrównać rachunki. Ta opowieść jest więc nie tylko o stracie, ale ze straty wynika. Trzeci poziom dopisał Brandon Lee, umierając na planie zdjęciowym. Dlatego właśnie żadna kolejna odsłona opowieści o kruczym mścicielu nie była tak entuzjastycznie przyjmowana — nie były one autentyczne. Nie wynikały ze straty w tak wielu aspektach. To były po prostu zwykłe opowieści o stracie, jakich wiele w kulturze.

Czy potrzebujemy więc raz jeszcze opowiedzieć coś, co nigdy nie odciśnie takiego piętna, jak ta pierwsza wersja? Nie sądzę. Być może jednak Skarsgård lubi krytykę i trzeba będzie raz jeszcze doświadczyć upadku kruczej sagi. Oczywiście nie odmówię sobie obejrzenia jej, w końcu „miłość jest na zawsze”.